Neuerscheinungen
29. September 2023NeuerscheinungenWat is dat doch för en Pläseer, dör öllere Böker to blödern. De Fehrs-Gill hett hier Vertellen un Gedichten vun 15 Schrieverslsüüd tohoopstellt. Rutkamen sünd de Böker twüschen 1956 un 1987. Gifft ja Lüüd, de meent, dat weer de beste Tiet för de plattdüütsche Literatur in’t 20. Johrhunnert. Andrae, Bellmann, Brandt – se wullen ne’e Formen, Themen un en anner Spraak utproberen. Blangen jem staht de, de mehr to den olen Slag tohöört, as Claudius oder Ehrke. Blangen de Leesstücken sülvst gifft dat hier ok en Barg över Literatur (Robert Langhanke, S. 99-110) to lesen, över de Fehrs-Gill, een Woort vörweg un noch een achterna. To de enkelten Autoren kann een wat in korte Biografien nalesen. De Böker vun de Fehrs-Gill hebbt en lange Tiet för de plattdüütsche Literatur ganz baven stahn. Weer goot, wenn de Weg dor wedder hengahn kunn. To Gast in’t Leven. Vun’t Wunnern un Freuen. Rutgeven vun de Fehrsgeill. Hamburg 2023, 127 S. ISBN: 978-3-87651-499-4 [...]
18. September 2023NeuerscheinungenWedder hett Rainer Kramer en Stück Weltliteratur op Platt översett un rutgeven. Dütmal is dat Raymond Radiguet sien Roman “Le Diable au Corps”, de nu as “Satan in ’t Lief” vör Dag kümmt. De junge Mann is sowat 15 Johr, as he sien Leevde spöört to Marthe, verheiraat mit en Mann, de in den 1. Krieg in’t Feld steiht. Un dor is se, de unbannige Kraft vun Leevde, as blots junge Minschen ehr beleven köönt: Wat scheert mi de Moral? Mit sien oostfäälsch Platt kümmt Rainer Kramer ran an den frischen un doch stillen Vertell-Toon vun vör 100 Johr. Tomals hett de Roman en Schandaal utlööst, 1923. Dat weer dat sülvige Johr, as de Schriever dootbleven ist. Mit blots 20 Johr. Söss grote Vertellstücken hett Rainer Kramer nu al trecht: översett ut dat Engelsche, Franzöösche un Italiensche. Un wenn he noog Geld insammelt hett, denn köönt ok noch acht anner Böker druckt warrn. Raymond Radiguet: Satan in ‘t Lief. Nee-Nedderdüütsch von Rainer Kramer. Berlin 2023, 223 S. ISBN: 978-3-9824843-0-3 [...]
8. September 2023NeuerscheinungenWenn een weten will, vun wat plattdüütsche Schrievberslüüd in uns Tiet schrievt, denn schall een düssen Sammelband in de Hand nehmen. Dor sünd Geschichten und Gedichten vun 28 Lüüd afdruckt, de all to den “Bund Niederdeutscher Autoren” tohöört. “Vörwech” steiht to lesen: Dat geiht nich üm hoge Kunst, nee: “Uns Bund is ein Tauhus för all de worden, de sik Plattdüütsch utdrücken willen”. Alldag, Planten un Deerten geevt de Themen vör, un hier un dor geiht de Blick ok trüch in de DDR. Man in düt Book finnt sik ok en Reeg junge Stimmen un welk, vun de wi noch nienich wat op Platt leest hebbt. Dor steiht denn dat Nadenken blangen dat Geschichtenvertellen, de Poesie blangen de Fantasie. Na dree Johr is also wedder en Blomen-Book rutkamen. Dat is nu al de Nummer 15! So schall dat geern wiedergahn. Bernd Lubs (Hrsg.): Plattdüütsch Blaumen. Riemels un Vertellers ut Mäkelborg-Vörpommern, de Uckermark un de oewrige plattdüütsche Gägend. Bd. 15. Books on Demand 2023, 173 S. ISBN: 9783757825416 [...]
18. August 2023NeuerscheinungenReisen höört to uns Alldag dorto. Gifft Lüüd, de sünd egalweg op Tuur un hebbt al lang vergeten, woneem se vör dree oder fief Johr ween sünd. Dat ok wat blieven kann, dat een ok för sik wat mitnehmen kann, dat wiest Christl Twenhöfel mit ehr 40 “Biller ut mien Reisealbum”. Dat, wat se in anner Länner beleevt hebbt, hebbt toletzt Lüüd as Hans-Hermann Briese, Bolko Bullerdiek, Dirk Römmer oder Gerd Spiekermann beschreven. Bi Christl Twenhöfel ehr Stücken fallt op, dat se fasthollen will: Se kann de Annershaftigkeit von Minschen un de ehr Doon in Süüdamerika oder Asien annehmen. Un dat maakt de Kraft ut: Ganz persöönlich un liekers mehr as en Dagbook. Un dat is keen Tofall, dat ganz an’t Enn steiht: Schöön is dat h ier. Över jeedeen Text steiht en lütt Foto – as en Holt-Fast. Denn Reisen, dat sünd hier Momentopnahmen, as Geschichten, man ok as Biller. Christl Twenhöfel: Tohuus in de wiede Welt. Biller ut mien Reisealbum. Selbstverlag 2022, 104 S. [...]
14. August 2023NeuerscheinungenDat Mönsterland wiest sik hier vun en Siet, vun de wi faken nich veel künnig warrt. Udo Lindenberg un Axel Prahl as Muster för “de besten Dickköppe up de ganze Welt”. Dat Ruhrgebiet dicht bi, de Alldag ännert sik vun Dag to Dag. Dor Kurs to hollen un op dat to kieken, wat in en Minschen binnenstickt – un nich op sien Hoor oder Kledaasch – dor wiest de Schrieversch mit den Finger op. Dat is al dat veerte Book vun Annette Katharina Winkelhorst in’t westmönsterlännsche Sandplatt. Se vertellt meisttiets vun dat, wat se sülvst beleevt hett. Blots af un an sickert dor mal en Droombild mit dör. De een oder anner Afsatz harr bi’t Lesen helpen kunnt. Veermal kümmt de Schrieversch mit Riemelkunst vör Dag, twüschen “Koh-Rap” un “Up Wacken”. Endlich seggt dat mal een: To dat “Fröher” in’t plattdüütsche Land höört nich blots de Buernhoff un Oma un Opa – nee, dor höört ok de Disko un de Rotten vun de Punkers mit to. Annette Katharina Winkelhorst: Puppkrutt. Pogo. Punkerstewwel. Döhnekes öwwe Subkultur un andere Widerstände in usse Mönsterland. agenda Verlag : Münster 2021, 170 S. ISBN 978-3-89688-713-9 [...]
2. August 2023NeuerscheinungenRiemels un Läuschen in Tarnow sien Maneer hett Horst Hasselmann tohoopstellt. Vele Begebenheiten speelt sik af twüschen Mann un Fro, twüschen Vadderdag un Mudderdag, twüschen Tohuus un Kroog. De olen Rullenbiller wiest hier den Kurs, un ok dat Leven fröher in de DDR. Un woso de Minschen vun dor jümmers noch nich desülvigen Rechten hebbt as de ut’n Westen. Anfungen hett Horst Hasselmann vör sowat 50 Johr, as he in Thüringen leevt hett, mit hoochdüütsche Riemels. He hett aver markt: Dat geiht veel beter op Platt – “trotz des Wechtochs ut Mäkelborg”. Hier un dor schient ok de Politik dör: “Drum rad ik die bi alle Wahlen, kiek hen, bi wem du’t Krüz warst malen!” Horst Hasselmann: De ümfallen Schauh. Riemels un Läuschen taun Läsen un Vörläsen. Tennemann : Schwerin 2022, 137 S. ISBN 978-3-941452-88-6 [...]
25. Juli 2023NeuerscheinungenSiet Johr un Dag is he een vun de, de för Platt jümmers wat in Gang hefft: Heinrich Evers. Sien Internet-Siet mit plattdüütsche Plantennamen is al hunnerte vun dusende Mal anklickt worrn. De Mann is goot 80, un nu is al wedder en Vertell-Book vun em rutkamen. Dat sünd allens lütte Geschichten, de mit den Schrieversmann sülvst tosamenhangt. Sien Levens-Manifest is dat Stück “Dor is miene Heimat, dor bün ik tohuus” (S. 70-76): De Goorner, för den de plattdüütsche Welt groot noog is. Anners geiht dat üm uns Alldag un de Minschen, de dor jümehr Rullen in speelt. Ut’t Leven vertellt. För all sien Doon hett Heinrich Evers düt Johr dat Bunnsverdeenstkrüüz kregen. He hett dat verdeent. Heinrich Evers: Fleitjepiepen, Utbüxen hölpt nix! Mit Illustrationen von Elke Grotelüschen. Blaticum-Verlagsgesellschaft und Werbeagentur : Neustadt in Holstein 2021, 142 S. ISBN 978-3-9814615-7-2 [...]
17. Juli 2023NeuerscheinungenMit Riemels, Rhythmus un Klang spelen – wat’n Vergnögen! To allereerst för de, de Platt lehrt – in’n Kinnergoorn, in de School oder bi Oma un Opa. Wat Bärbel Wolfmeier tohoopdragen hett, is jüst dat, wat Sprakenlehren mit Plie utmaken deit. Un dat is egens ok keen Wunner, dat de Stücken vun Schoolkinner faken mehr Wumms hebbt as dat, wat sik de utwussen Lüüd so utdacht hebbt. En Handvull Schrieverslüüd hebbt för düt Book Gedichten tostüert, un bavento gifft dat en Reeg Bidrääg ut dree Scholen ut Schleswig-Holsteen.To dat plattdüütsche Stück gifft dat jümmers ok datsülve noch mal op Hooch. De feinen Biller hett Bärbel Wolfmeier sülvst to de Gedichten maalt. Bärbel Wolfmeier (Hrsg.): Lyrik för Lütte. Tierische Gedichte op Platt. Dat Peerd an’n Heerd. diekschoop verlag : Stelle-Wittenwurth. 2021, 63 S. ISBN 978-3-98595-236-6 [...]
28. Juni 2023NeuerscheinungenIn de verleden 50 Johr hett Helmut Debus en Bült plattdüütsche Leder schreven. Düt is nu sien 21. Studio-Album. Un wat för een! Dat is mehr meditativen Blues, mehr Snacken as Singen. Düüstere Geföhlen in Akkorden, de vör sik hendrüppelt, hier un dor en Anklang an’t Shanty. Luustern op dat, wat twüschen de Töön liggt. Un twüschen de Wöör. Intim, ganz dicht bi. Dat is mit dat beste, wat de plattdüütsche Lyrik opstunns anbeden kann – maandenweg vun den plattdüütschen Mainstream. Deepdenkern Symbol-Welten, veel Seefohrt mit Haven, Lengen un Kutter, mit Möwen, Dood un Matrosendrööm. Dor passt allens tohoop: De griese Heven weent. Dat dat kloor is: Hier singt nich Leonard Cohen op Platt – nee, dat is Helmut Debus! De CD hett den Pries vun de Düütsche Schallplattenkritik kregen. Un dat mit Recht. Geld för de CD hett för den Bund “Neustart Kultur” tostüert. Düt Geld is allerbest anleggt. Helmut Debus: Angst legg di slapen. Fuego 2022. 4-006180-339622. LC 08823 [...]
19. Juni 2023NeuerscheinungenNu is he rut, de 32. Band vun de Reuter-Bidrääg mit de Vördrääg vun de Johrsversammeln 2022 in Griepswoold. “Literatur un Gefangenween” is dat Leitthema, dat för Fritz Reuter vele Johren bavenan stünn un to dat he ok en Barg vertellt hett. Över dat, wat Reuter över siene Tieden in Däms (Dömitz) opschreven hett, gifft Hartmut Brun Bericht. Wat maakt dat Gefangenween mit en Minsch? Wat maakt dat mit sien Schrieven? Barabara Scheuermann gifft klook den Rahmen för düsse Oort to schrieven vör. Sachlich un mit Drift beschrifft Cornelia Nenz en Stück ut ehr egen Familie. Mit en Blick in de DDR-Literaturgeschicht geiht Christoph Schreiber op de “Wandlungsliteratur” daal. Dichter an Reuter ran bringt uns Arnold Hückstädt mit sien Artikel över den Schriever un sien Biograf Adolf Wilbrandt. In Breven an Reuter un Groth kickt Barabara Scheuermann in ehr Stück över Eduard Böcking. Un en beten Reuter pur gifft dat ok noch: Kap. 12 un 25 ut de “Festiungstid”. Festungstiden. Gefangenschaft durch Literatur – Literatur durch Gefangenschaft. Hrsg. im Auftrag der Fritz-Reuter-Gesellschaft von Barbara Scheuermann und Dieter Stellmacher. Beiträge der Fritz-Reuter-Gesellaschaft, Bd. 32. Rostock : Hinstorff 2023, 112 S. ISBN: 978-3-356-02434-0 [...]
12. Juni 2023NeuerscheinungenWenn Matthias Stührwoldt vertellt, denn is dat as Karusselfohren. Du kriggst vun allens wat mit, vun dat Licht, den Larm, de gaue Fohrt. Man dat is nie mehr as so’n Opblitzen. En Stück vun fröher, Kinnertiet, Frünnen, Öllern, Fohrrad, Musik. Un dor köönt vele Lüüd sik in wedderfinnen. De Mann is nu al en Mitt-Föfftiger, man he kickt op sien Land un dat Leven jümmers noch ut de Brill vun een, de jüst anfagt, över sien Rull in de Welt natodenken. Keen Wunner, dat de Pubertät in sien Stücken so’n Rull speelt. Wat dorbi rutkümmt, dat sünd eenfache Worheiten, akkraat op’n Punkt bröcht. To den Erfolg höört woll ok, dat Matthias Stührwoldt sien Platt al teemlich hoochdüütsch ünnerwannert is. Matthias Stührwoldt: Ünner Heven. Hamburg : Quickborn-Verlag 2022, 119 S. ISBN: 978-3-87651-490-1 [...]
5. Juni 2023NeuerscheinungenGedichtsammlungen wiest jümmers to allereerst op den Minsch, de de Stücken tohoopstellt hett. Oder anners: De een mag düt, de anner mag dat. Willi Höfig hett in sien Bökerschapp langt un knapp 200 Gedichten ut de verleden twee Johrhunnerten rutsöcht, mit de he wat anfangen kann (oder ok jüst nich). Opdeelt is dat in “Moderspraak Heimat Vaderland”, “So is dat Leven”, “Natuur un Johr”, “Twee de sik goot sünd”, Geschichten un Balladen”, “De See” un “Naschrapels”. Dor kann een veel wedderfinnen un ok dat een oder anner nee entdecken. Man mit de plattdüütsche Moderne üm Johannimloh, Bruhn oder Bühren kann he woll nich veel anfangen. En Reeg Gedichten hett Höfig in Anthologien funnen, man dat de ok in Böker vun de Schrieversch oder den Schrieversmann staht, is dor nich to lesen. To de Schrieverslüüd steiht dor faken blots en Deel un nich allens, wat vun Belang is – to Gorch Fock is so veel schreven worrn – un dor langt dat eben nich, wenn dor nu wat ut dat Johr 1913 to lesen steiht. Fraagt sik blots, wat Autor oder Verlag sik ok överall de Afdruckrechten hebbt geven laten, wo de noch nich free sünd. Willi Höfig: Dat anner Düütsch. Nedderdüütsche Gedichten ut dat 19. bet 21. Johrhunnert. 2. Oplaag. verlag.marless.de 2022, 244 S. ISBN: 978-3-9822695-3-5 [...]
8. Mai 2023NeuerscheinungenDe Klaus-Groth-Gesellschap höört jümmers noch to de lebennigsten plattdüütschen Literatur-Krings. Dat lohnt, de Opsätz in dat frische Johrbook to lesen. Ok wenn dat dat Johrbook 2021 is, dat wegen Corona nu eerst 2023 rutkamen is. Wat för en Rull hett Klaus Groth in de eersten beiden Johrteihnten na den “Quickborn” speelt, wenn plattdüütsche Böker tohoopstellt worrn sünd (Nikos Saul)? Woneem hett Groth Ideen her för siene Theorie för dat Dichten in Mundoort (Matthias C. Hänselmann)? Wat steiht in de Breven, de sik Klaus un Doris Groth mit Herman Grimm schreven hebbt (Barbara Scheuermann)? Wat fallt op an Klaus Groth siene Geschichts-Gedichten (Doreen Brandt)? Dorto noch dat een oder anner, wat een blangenbi lesen kann. Weer aver goot, wenn dat Johrbook 2022 noch vör dat Johr 2025 rutkamen kunn. Jahrbuch 2021. Im Auftrag der Klaus-Groth-Gesellschaft hrsg. von Robert Langhanke. Bd. 63. Heide : Boyens 2023, 176 S. ISBN: 978-3-8042-0985-5 ISSN: 1868-6737 [...]
1. Mai 2023NeuerscheinungenWat so richtig goot is: De Tüdelband höört sik al lang nich mehr so an as vör teihn Johr. Oder vör fief. Mire Buthmann hett sik in ehr Texten wiederentwickelt to en Ledergeschichtenvertellersch – en Fro, de dat Leven ümto mit ehr egen Ogen ankieken deit. Ehr Gitarrenspeel tohoop mit dat Trummelwark vun Malte Müller maakt den ganz afsünnerlichen Klang ut Melodie un Rhythmus ut – sinnige Clubmusik, de keen, de nich veel Wums bruukt. Faken sünd dat eenfache Rhythmen, as in “Krickelkrackel”, de de Wöör dregen doot – jichenswo twüschen Kinnerleed, Pop, Folk un Weltmusik. Oder vun allens wat, as in “Björn”, wo sik dat to en Ohrworm utwassen kann. Dat Bipackblatt mit de Texten op is to en Papeerschipp tohoopfalt. De sik dat aver eerst mal optüdelt hett, kriggt dat eerst wedder op Schick, wenn se oder he en Origami-Kurs mitmaakt hett. Tja – lehrst jümmers noch wat dorto… Die Tüdelband: Koppheister. 2022. LC 52581 [...]
19. April 2023NeuerscheinungenWoneem staht wi mit dat Plattdüütsche? Woneem wüllt wi hen? Un: Wat drifft uns an? Dat sünd Fragen, bi de vele Plattsnackers in’t Gruveln kaamt. Un hier is nu de Broschüür, de all de Moot maken will, de sik för Plattdüütsch insetten doot: “Wi sünd dor, wo de plattdüütsche Spraak uns bruken deit”. De Vereen Plattdüütsch Zentrum in den Landsdeel Sleswig e.V. hett dat Heft rutgeven – goot antokieken, allerbest to lesen. In Platt un in Hooch – un jeedeen kann sehn, dat de plattdüütsche Text ganz anners lopen deit as de hoochdüütsche. Dat geiht üm Identität, Platt mehr noch buten wiesen, Platt sülvstverständlich as Deel vun de Kultur begriepen, mit Platt de Kinner för mehr Spraken opsluten, ok online, ok op’t Handy, un jümmers ok: Mit anner Lüüd tohoop wat op de Been stellen. Un denn liggt dor ok noch en “Formulor to’n Bitreden” mit bi – wat will de Minsch mehr?! Drift för Plattdüütsch. platt.best. Zentrum für Niederdeutsch. Landsdeel Sleswig. post@platt.best. Leck 2023. [...]
27. März 2023NeuerscheinungenWat is de düütsche Spraak? Wat hett se al allens achter sik? Lööst sik Düütsch pö a pö op? Un woans steiht egens de plattdüütsche Spraak to dat Hoochdüütsche? Wolfgang Krischke schrifft so, dat de “normale” Bildungsminsch dat verstahn kann. He schrifft as Journalist för de groten düütschen Zeitungen. Un he kennt sik mit vele Sieden vun de Spraak allerbest ut (- ok wenn Platt bi em jümmers noch blangen de Dialekten mitlöppt, un nich as Regionalspraak). Weer doch mal en Idee, düt Book vun de Wetenschaft op Platt ruttobringen. Dat de Mann platt schrieven kann, hett he ja al wiest: 2022 weer he ganz vörn bi “Vertell doch mal”. Wolfgang Krischke: Was heißt hier Deutsch? Kleine Geschichte der deutschen Sprache. 2. aktualisierte und erweiterte Aufl. München : C.H. Beck 2022, 367 S. ISBN 978-3-406-79158-1 [...]
17. März 2023NeuerscheinungenOostoostfäälsch – dat is dat Platt, wat in de Gegend rund üm Maideborg snackt warrt. Vörweg maakt de Autor kloor, dat faken twee Formen oder mehr begäng sünd. Denn verkloort he en Handvull grammatische Grundregeln un wiest achteran de plattdüütschen Oortsnamen in den olen Kreis Wolmirstedt. Den gröttsten Deel maakt de Wöörlisten ut: vun ää bet Zwikkmelle. Vun Platt na Hooch – un denn vun Hooch na Platt. Acht Johr lang hett Karl Ulrich de Wöör för siene Sammlung tohoopdragen. Wat dorbi rutkamen is, dat wiest: Düsse Schrieversmann hett grote Freid an den Klang un de Utdruckswiesen in Platt. Wo riek de Listen sünd, kann een an de velen, velen präfigeerten Verben sehn, twüschen opbammeln un opwiesen. Düsse Oort vun Tosamenstellen an Wöör un Grammatik kann een jeedeen Gegend blots wünschen. Karl Ulrich: Plattdeutsches Wörterbuch. Die Mundart rundum Magdeburg. Ostostfälisch – Hochdeutsch. Hochdeutsch – Ostostfälisch. Magdeburg 2021, 352 S. ISBN 978-3-935831-80-2 [...]
6. März 2023NeuerscheinungenDe Apporten – dat is allens dat, wat nee is bi dat plattdüütsche Leven in Jabel, Wandlitz oder Griepswold. Mit Berichten, Vertellen un Gedichten. Dat lohnt, sik mal nipp un nau to bekieken (un as Vörbild to nehmen), wat dor över de plattdüütsche Szene in Prenzlau to lesen steiht – ok över den plattdüütschen Stadtplan, den se dor rutgeven hebbt. Groten Indruck maakt en Vertell-Gedicht to den Krieg in de Ukraine: “Uurlog un Anstann’” vun Gennadi Ratson ut Rostock: “In’ Oosten is de Huut so tätowiert all von Leid un Blaut…” Dreemal in’t Johr stellt Hanns-Eckard Sternberg dat Heft mit 24 Sieden tohoop. He schrifft ok en Reeg vun de Artikel sülvst. De Apporten sünd sien groot Verdeenst. Apporten. Mitteilungsblatt des Bundes Niederdeutscher Autoren e. V. 30. Jg., 2022/Nr. 3, 24 S. ISBN 978-3-940206-59-6 [...]
27. Februar 2023NeuerscheinungenDe hoochdüütsche Original-Roman is vör akraat hunnert Johr rutkamen, tomals harr sik de Schrieversch Sophie Kloerss dat Pseudonym W. v. d. Mühle toleggt. Nu steiht de richtige Naam op dat Book op, dat Vertellen is allerbest op Platt översett un nimmt uns mit in de Tiet twüschen 1898 un 1910. Un wat se dor in Rostock un in’t Ümland allens beleevt hebbt – Hein Hannemann un sien Hund Rüpel! Bi’t Översetten hebbt mehr as 20 Lüüd mitmaakt. Liekers leest sik dat vun vörn bet achtern as een Stück – wat blots wiest, dat en gode Redakschoon jeedeen Book wiederhelpen deit. Kloor hett dat den een oder annern griese Hoor maakt. Kloor is aver ok: Düt Book is en Gewinn. Opschreven is de Jungsgeschicht in de Mekelnborger Schrievwies na Renate Herrmann-Winter. So is dat Book ok in de Scholen twüschen Dassow un Anklam goot to bruken. Sophie Kloerss: Hein Hannemann. Läuschen von de Waterkant. Lexikus Verlag : Bad Kleinen 2021. 286 S. ISBN 978-3-940206-59-6 [...]
15. Februar 2023NeuerscheinungenSowat 90 Lüüd hebbt hier opschreven oder to Protokoll geven, wat Platt för en Rull in jümehr Leven speelt. Heel un deel ünnerscheedliche Lüüd, de all in dat Mönsterland un dat Ossenbrügger Land un de Gegenden dichtbi to Huus sünd. Kloke Wöör, nadenkern Wöör. Berichten ut en Tiet, as Platt noch “normal” weer. Mank de velen Sichtwiesen sünd ok Stimmen vun junge Lüüd. Op en Familienfier seggt de lütte Olli op mal: „Opa spricht so komisch. Ich kann Opa gar nicht verstehn. Ich glaube, Opa ist ein Ausländer.“ Kiek, un dat hett wat bi Rudolf Averbeck in Gang sett. Un so hett he över Johren en Lehrbook entwickelt. Tosamen sünd dat de Leesstücken un de Biller, de dat dat Book to en Prachtbook maakt. Un de noch mehr sehn un vör allen ok hören will, kann en ganze Reeg QR-Codes anknipsen – so kümmt de plattdüütsche Spraak bi’t Lesen an’t Ohr. En Book mit Minschen un Kultur, mit Alldag, Berufsleven, Familie un Frünnen, mit Politik un Wetenschaft. En Book, dat Moot maakt för de plattdüütsche Spraak. Un dat jüst in en Gegend, in de Platt nich veel to hören is. Helmut Lensing, Bernd Robben, Christof Spannhoff (Hrsg.): Wat, de kann Platt? Selbstzeugnisse, Geschichten und Gedichte aus dem Münsterland und dem Osnabrücker Land. Verlag der Studiengesellschaft für Emsländische Regionalgeschichte : Meppen 2021. 375 S. – Bezug: kontakt@emslandgeschichte.de ISBN 978-3-9821831-4-5 [...]
6. Februar 2023NeuerscheinungenDe Spieker hett ok för 2023 wedder en Klenner vörleggt, de as Maat mit een tohoop dör dat Johr lopen kann. Acht Sieden gifft dat för jeedeen Maand: mit Bild, Kalendarium, dorto Gedenkdaag un Termine un Henwiesen, wat över den Naam vun den Maand, en Thema ut de plattdüütsche Spraak. Man dat is ok en Oort Anthologie: Vertellen un Gedichten vun mehr as teihn Schrieverslüüd, de meisten ut dat Ollenborger Land. Dorto veermal „Elfchen“-Stücken vun Schoolkinner vun de Gesamtschool Petersfehn. In de Schatzkist finnt sik twee öllere Stücken vun Günter Kühn un Heinz von der Wall, de al storven sünd. Goot, dat ok en Reeg vun de Reklame-Sieden op Platt sünd. De plattdüütsche Klenner up dat Jahr 2023; rutgäven to’n 90. Maal. Rutgäver: De Spieker. Heimatbund für niederdeutsche Kultur. Isensee : Oldenburg. 2022, 128 S. ISBN 9783730819906 [...]
29. Januar 2023Neuerscheinungen / UncategorizedDat Bunndland Brannenborg wiest mit düt Heft, wat de Staat allens dorför in Gang setten kann, dat Platt beter in’t öffentliche Leven to sehn is. Dat geiht üm Stratennamen, Ortsschiller, Inschriften un Henwiesen. Platt steiht hier ganz normal blangen dat Hoochdüütsche. Un dat is en Togewinn för all Sieden. Den groten praktischen Weert vun dat Heft maakt Kapitel 10 ut. Afdruckt is en List mit mehr as 1250 Ortsnamen in dat amtliche Hoochdüütsch un op Platt. Överall dor köönt de Verwaltungen nu bigahn un seggen: Ja, wi bruukt för uns Gemeend oder uns Dörp en Schild op Platt. Wat so anners is: De Staat töövt hier nich af un luert op dat, wat de Lüüd verlangt. De Staat sülvst is dat, de seggt: Twee Spraken – dat is goot. Dat höört to uns Land mit to, un dat wüllt wi wiesen. Un dorüm stweiht dor ok: “Een Läben oahn Plattdütsch is moeglich, awer sinnlos.” Land Brandenburg. Ministerium für Wissenschaft, Forschung und Kultur: Plattdüütsch sichtboar moaken. Niederdeutsch sichtbar machen. Redaktion: Referat 14 des MWFK, Meto Nowak. , 68 S. poststelle@mwfk.brandenburg.de [...]
20. Januar 2023NeuerscheinungenDat is en Anmaalheft för de Lütten – dorto gifft dat en lütte Tuur dör Hamborg, mit Michel, Scheep in’n Haven, op de Elv oder Alster, Dom un Planten un Blomen. De Geschicht in Riemels gifft dat eerst op Platt un denn op de neechste Dubbelsiet op Hooch. Plattdüütsche Böker för ganz Lütte to’n Mitmaken gifft dat noch lang nich noog. Wat Wiebke Colmorgen hier anschuven deit, is hoochnödig. Un ok dat gellt: De Kinner hebbt dat verdeent, dat wi akraat mit de Spraak ümgaht. De Biller vun Nele Palmtag laadt dorto in, dat hier oder dor wat anmaalt oder dortomaalt warrt – de Lütten warrt de Saak mit veel Vergnögen angahn. Wiebke Colmorgen, Nele Palmtag: Hummel Hilde. Eine Hamburger Mitmal-Geschichte op Platt und Hochdeutsch. Hamburg : Junius Verlag, 2022, . ISBN: 978-3-96060-552-2 [...]
10. Januar 2023NeuerscheinungenDat Johrbook vun den Heimatbund Oldenburger Münsterland 2022 bringt allens dat, wat een vun en Johrbook verlangen kann: Region, Geschicht, Natur, Kultur, Minschen, Ideen. Leesbook un Billerbook in eens. Un dat best: Een süht dat dat Book nich an, wo veel an Arbeit dor binnen stickt. Platt finnt sik in „Plattdeutsch & Saterfriesisch“ – sowat 20 Geschichten un Gedichten. Dor is ok en Stückemit bi vun Hanna Harders, de 2022 dootbleven is. Ehr röppt Jutta Engbers passliche Wöör na. In en Sachtext stellt Heinrich Siefer „Tügen för Christus in’t Ollenborger Münsterland ut de Tied van’n Nationalsozialismus“ vör. De NDR-Journalistin Vanessa Kossen gifft Antwoorten op Fragen to ehr Leven in twee Welten: Höltinghusen un Hamborg. As dat lett, kriggt se dat hen, dat se hier un dor to Huus is. Oldenburger Münsterland. Jahrbuch 2023 (72. Jahrgang). Hrsg. v. Heimatbund für das Oldenburger Münsterland. ISBN: 978-3-941073-35-7 [...]
12. Dezember 2022NeuerscheinungenSütterlin – dat is de Oort vun Handschrift, de bet vör twee, dree Generatschonen bi uns noch överall begäng weer. En Reeg Gedichten harrn de beiden Rutgevers twüschen 1997 un 2010 in en Tietschrift för Senioren in Sütterlin afdruckt. Dat hett jüm so veel Opdrift geven, dat se dor nu en Book vun maakt hebbt – mit noch en poor mehr Gedichten, ok mit welk in oostfreesch Platt. Plattdüütsche Stücken sünd dor mit bi vun Friedrich Sudermann, Toni Wübbens, Louis Victor Israels, Adolf Heinrich Dunkmann, Johann Friedrich Dirks un Arend Dreesen. De Texten sünd achtern in’t Book ok in „normale“ Leesschrift afdruckt. En Book nich blots för öllere Minschen. Maria und Friedhelm Pielage (Hrsg.): Rauf – runter – rauf, Pünktchen drauf. 90 klassische Gedichte in Sütterlin. Ein Lesebuch. Norderstedt : Books on Demand 2022, 173 S. ISBN: 978-3-7568-3646-8 [...]
27. November 2022NeuerscheinungenDat is Jan Cornelius sien twintigste Platt, de he in mehr as 40 Johr as Muskant rutbröcht hett. In 15 ne’e Leder singt he vun dat, wat em jümmers al Drift geven hett: De eenfachen Lüüd un jümehr Doon un Denken, Oostfreesland as Naturwunnerland, de Tiet, de uns Leven den Takt vörgifft un liekers jeden enkelten vun uns weglopen deit. Jan Cornelius siene Geföhlswelten sünd allerbest afstimmt mit sien Gitarrenspeel un dat vun Klaus Hagemann. Christa Ehrig sorgt för Klänge vun Cello, Fleit un anner Instrumenten. 2022 is Jan Cornelius vun de Stadt Leer mit den Wilhelmine-Siefkes-Pries utteekent worrn. Jan Cornelius im Dreeklang-Enesemble mit Christa Ehrig und Klaus Hagemann: Dagen flegen vörbi. Neustadtgödens : artychoke 2022. BestNr: AP 0722-CD LC 01587 [...]
3. November 2022NeuerscheinungenWeltliteratur op Platt – dat hett sik Rainer Kramer vörnahmen. Dorför hett he nu en Klassiker vun Robert Louis Stevenson op Platt översett: „The Strange Case of Dr. Jekyll and Mr. Hyde“. Dat Book is 1886 rutkamen, blots dree Johr na „Treasure Island“. „Jekyll un Hyde“ vertellt vun de twee Sieden, de in so mennicheen Minsch binnensteken doot. Kloor – dat geiht üm Verbreken: „Sünnerlich grieselig groolich wöör dat togahn….“ Rutkamen sünd op düsse Oort al veer Klassiker-Böker. Un trecht hett de Översetter noch acht annern. Rainer Kramer gifft siene Böker sülvst rut. De also mehr vun em lesen will, mütt eerstmal de Böker Stütt geven, de al op den Markt sünd. Robert Louis Stevenson: De aparte Fall von Dokter Jekyll un Mister Hyde. Nedderdüütsch vun Rainer Kramer. Berlin : Selbstverlag 2022, 195 S. ISBN 978-3-00-070146-7 [...]
25. Oktober 2022NeuerscheinungenMit Reynke de Vos, dat grote Versepos ut dat Johr 1498, hebbt sik al Generatschonen vun Wetenschaplers ut’neensett. Nu is Hannah Rieger bigahn un hett sik ankeken, na wat för en Plaan de Voss siene Vertelleree optrecken deit. Se geiht de schonen worden na un fraagt, wokeen op wat för en Oort un Wies ansnackt warrt – in de Geschicht sülvst un bi de Lesers oder Tohörers. Wat opfallt: Hannah Rieger schrifft nich blots vun de schonen worden, nee se sülvst versteiht ok goot to schrieven. Wat se wiest, is nich weniger as: Dat Voss-Vertellen wiest den Kurs för dat, wat sik in de Politik dörsetten deit. Un düsse Ansatz is nee. En Dokterarbeit, de sik sehn laten kann – schreven an de Philosophsche Fakultät an de Uni Kiel. Hannah Rieger: Die Kunst der ‘schönen Worte’. Füchsische Rede- und Erzählstrategien in Reynke de Vos (1498). Narr Francke Attempo : Tübingen 2021, 281 S. ISBN 978-3-7720-8763-3 [...]
3. Oktober 2022NeuerscheinungenGoot 40 Johr hebbt wi nu op Gerd Spiekermann siene Gedichten luert. In Bevensen harr he Stücken dorvun an’t Enn vun den 70er Johren vörleest. Opdeelt is dat Book nu in de Tiet-Stremels 1976-1990 un 1995-2021. Woneem staht wi? Wat sleept wi ut de olen Tieden mit uns rüm? Woneem wüllt wi hen? Siet 40 Johr kennt wi Gerd Spiekermann as Verteller, de mit Plie sien Publikum ünnerholen kann. Un nu en ganz anner Siet: He versteiht dat allerbest, Stimmung un Spannung infangen un lyrisch op’n Punkt bringen – wat dat nu üm dat Kind geiht, dat vör Bangween nich in’n Slaap finnen kann, oder üm dat, wat Levensstil heet. Dat sik dor so’n Barg an poetische Energie opladen deit, kummt wiss ok dorvun, dat Spiekermann de Spraak to sien Speeltüüch maakt. Un allens is Metapher: de wind weiht ut kene richt ut jede richt. So lang op den Eilander to töven – dat hett sik lohnt. Gerd Spiekermann: Eilander. Gedichten. Quickborn-Verlag : Hamburg 2022, 54 S. ISBN 978-3-87651-491-8 [...]
20. September 2022NeuerscheinungenToeerst is blots de Een op de Welt. Un as de sik wat alleen vörkümmt, löppt ehr to’n Glück de Twee in de Mööt. Man de blifft ok nich lang „de gröttste Tahl von wiet un siet“. Denn dat duert nich lang, un se staht vör de Dree. Un an’t Enn, as all de Tallen vun Een bet Teihn sik drapen hebbt, sitt se all an’n Disch un eet Bookstavensupp. En Heft för all de, de anfangt mit Tallen to jongleren – also för Kinner in de eerste Klass. Dat is en groten Spaaß, wat de Tallen allens maakt un denkt un wat se sülvst mit Tallen anstellen köönt. Felix Walk hett de Geschicht fein opschreven. Un Sabine Schenzle un Johanna Bojarra hebbt ehr allerbest in Meckelborger Platt röverhaalt. De kloren bunten Biller passt goot to de Geschicht. Felix Walk: De lütte Een. Mit Illustrationen von Marie Reimann. Spica Verlag : Blumenholz 2021, 44 S. ISBN 978-3-98503-002-6 [...]